كوفارى  هه له بجه  كوفاريكى  وه رزى  سه نته رى  روشنبيرى  هه له بجه ده ريده كات  
| سه‌ره‌تا |       سه‌ره‌تای گۆڤاری هه‌ڵه‌بجه‌     هه‌له‌بجه‌

 

          رِووى به‌رده‌ گه‌وره‌كه
له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: حه‌مه‌ فه‌ره‌ج ئه‌حمه‌د



دایك و كورِێكى بچوكى له‌ دوانیوه‌رِۆى رِۆژێك له‌ رِۆژان ده‌وه‌مه‌و ئێواره‌ دا، دانیشتبون له‌ به‌رده‌م ده‌رگاى ماڵه‌كه‌یاندا, قسه‌یان له‌باره‌ى رِوى به‌رده‌ ده‌ره‌ كه‌وه‌ ئه‌كرد رِویان به‌رزكردایه‌ته‌وه‌ ده‌هاته‌به‌ر چاویان به‌شێوه‌یه‌كى زۆر ئاشكرا, له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ى كه‌ ماوه‌ى چه‌ند میلێك لێیانه‌وه‌ دوربوو تیشكى خۆر هه‌مو لایه‌نه‌كانى رِۆشن ده‌كرده‌وه‌ به‌لاَم ئایا ئه‌م رِووه‌ به‌ردینه‌ گه‌وره‌یه‌ ده‌بێت چى بێت؟.
له‌نێوان چه‌ندین كه‌ژى به‌رزدا دۆڵێكى ئاسایى هه‌بوو له‌م چه‌مه‌دا چه‌ندین هه‌زاركه‌س ده‌ژیان گه‌وره‌ و بچوكیان ئه‌م رِوه‌ به‌ردینه‌ گه‌وره‌یان ئاشكرابوو لایان له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا هه‌ندێكیان ئه‌و هه‌له‌یان بۆ رِه‌خسابوو بۆ ئه‌وه‌ى ئه‌م دیاروه‌ سروشتیه‌ گه‌وره‌ بینن به‌رِوونى زیاتر له‌هه‌ندىَ له‌ دراو سێكانیان.
كه‌واته‌ ئه‌م رِووه‌ به‌ردینه‌ له‌ كاروكرده‌وه‌ى سروشته‌. له‌لاته‌نیشتى یه‌كێك له‌كه‌ژه‌كاندا به‌ردى زه‌به‌لاح هه‌بوون وه‌ئه‌م به‌ردانه‌ به‌رِێكه‌وت واكه‌وتبون ئه‌گه‌ر ته‌ماشات بكردایه‌ له‌رِوویه‌كى ئاساییه‌وه‌, بۆت ده‌رئه‌كه‌وت كه‌ئه‌م به‌ردانه‌ رِێك له‌ رِواڵه‌تى مرۆڤ ده‌چوون له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا
ئه‌گه‌ر زۆرتر لىَ ى نزیك بكه‌وتیتایه‌وه‌ وه‌ك كۆمه‌ڵێك به‌رد ده‌رده‌كه‌وتن به‌لاَم له‌دوره‌وه‌ رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ وه‌ك رویه‌كى زینوو ده‌رده‌كه‌وت ئاسایه‌كه‌ منداڵ شونما ده‌كات و ده‌بێته‌ گه‌نج. به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ش له‌به‌رده‌م چاویاندا هه‌موپێك هاته‌كانى ده‌موچاوى جوانتر ده‌رده‌كه‌وت. ئه‌و هه‌سته‌ش كه‌له‌لایان گه‌لاَڵه‌ ئه‌بێت هه‌ستێكى گه‌وره‌ و جوانه‌. وه‌ك ئه‌وه‌ى له‌پێشه‌وه‌ باسمان كرد دایكو كورِه‌بچوكه‌كه‌ى له‌به‌رده‌م ده‌رگاى ماڵیاندا دانیشتبوون چاویان پرِبوبه‌ ده‌موچاوى ئه‌و به‌رده‌ گه‌وره‌یه‌ ناوى منداڵه‌كه‌(ئه‌رنست)بوومنداڵكه‌ وتى له‌ كاتێكدا ئه‌و رِووه‌ گه‌وریه‌ پىَ ده‌كه‌نى بۆى. دایكه‌ ئه‌گه‌ر له‌توانایدا بوایه‌ قسه‌ى بكردایه‌ واده‌رئه‌كه‌وت كه‌ به‌خشنده‌بوایه‌ به‌پله‌یه‌ك كه‌ ده‌نگى ده‌نگێكى خۆش ده‌بوو ئه‌گه‌ر بۆم برِه‌خسایه‌ پیاوێكى به‌رِواڵه‌ت ئه‌م به‌رده‌گه‌وره‌یه‌م بشكاندایه‌ بیگومان له‌ناخه‌وه‌ خۆشم ده‌ویست.
دایكى وه‌لاَمى دایه‌وه‌و وتى: ئه‌گه‌ر چیرۆكێكى كۆن بوایه‌ به‌رِاستى جار جارێك رِوى پیاومان وه‌ك ئه‌م رِوه‌ ده‌بینى.ئه‌رنست به‌هێواشى به‌دایكى وت كام چیرۆكه‌ تۆئه‌ڵێیت دایكى خۆشه‌ویستم داواكارم كه‌ بۆم بگێرِیته‌وه‌.دایكى وتى چیرۆكه‌كه‌ به‌م شێوه‌یه‌ منداڵێك له‌دوا رِۆژدا له‌دایك ئه‌بێت له‌نزیك ئێره‌وه‌ ده‌بێته‌ پیاوێكى


زۆر مه‌زن له‌ده‌ورى خۆیدا كه‌ رِوى له‌تاقى لاویدا وه‌ك رِوى ئه‌م به‌رده‌گه‌وره‌یه‌ ده‌بێت به‌لاَم خه‌ڵكى چاودیرى و چاوه‌رِوانیان كرد به‌لاَم ئه‌م رِوه‌یان نه‌بینى كه‌وه‌ك رِوى ئه‌م به‌رده‌بێت ئه‌رنست هاوارى كرد وتى چیرۆكه‌كه‌ ده‌ست پىَ كرد كه‌ دایكى بۆى گێرِایه‌وه‌, كه‌هه‌موكات له‌خه‌یاڵیدابووه‌ هه‌ركات رِوى به‌رده‌ گه‌وره‌كه‌ى ده‌بینى , چه‌ندین ساڵ منداڵى له‌م دۆڵدا به‌سه‌ر بردووه‌ گوىَ رِایه‌ڵى دایكى بوو وه‌یارمه‌تى ده‌رى بوو له‌ زۆركرداردا وه‌به‌رده‌وام بوو له‌سه‌ر ئه‌م خورِه‌وشته‌ له‌منداڵێكى به‌ختیاره‌وه‌ بۆ گه‌نجێكى خورِه‌وشت به‌رز.
له‌سه‌رتاپاى ئه‌م دۆڵوچه‌مه‌دا بیستراوه‌ كه‌ پیاوێكى گه‌وره‌و مه‌زن كه‌ چاوه‌رِوانى بوون له‌چه‌ند سه‌ده‌ى رِابردوودا كه‌ به‌رِواڵه‌ت له‌رِووى به‌رده‌گه‌وركه‌ ده‌چىَ له‌م دوایه‌دا وه‌ ده‌ركه‌وت وائاشكرابوو پێش چه‌ندساڵێك گه‌نجێك ئه‌م چه‌مه‌ى جىَ هێشت له‌به‌نده‌رێكى دور جێگیربوو(غادزغولد)كه‌ ئه‌مه‌ ناوه‌كه‌ى بوو دوكانێكى بازرگانى كرده‌وه‌ وه‌سه‌رقاڵى بازرگانى بوو هه‌تاواى لىَ هات بویه‌ بازرگانێكى به‌ناوبانگ و ده‌وڵه‌مه‌ند ده‌ستى بۆ هه‌رچى ببردایه‌ ده‌بویه‌ ئاڵتون, ر
ِۆژێك هات به‌بیرى نیشتمانه‌ كۆنه‌كه‌یدا كه‌ دۆڵوچه‌مه‌كه‌بوو, برِیارى داكه‌ بگه‌رِێته‌وه‌ ئه‌وىَ.
رِۆژانى كۆتاى ژیان له‌وێدا به‌سه‌ربه‌رێت له‌ پێناوى به‌وى هێنان ئه‌م ئاواته‌ى پیاوێكى زیره‌كى نارد بۆ ئه‌وىَ بۆ ئه‌وه‌ى ته‌لارێكى شوێن بۆ دروست بكات تێیدا بژى له‌م دۆڵه‌دا ئه‌وترا ته‌ستر(غادزغولد)ئه‌وپیاوه‌ به‌كه‌به‌درێژاى چاودێرى بوه‌ ئه‌كرد وه‌ رِواڵتى وه‌ك رِواڵه‌تى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ وابوو وه‌ زۆركه‌س هه‌بوون كه‌برِوایان به‌م قسه‌ده‌كرد له‌كاتێكدا بینیان كه‌ئه‌م ته‌رلاه‌ شۆخه‌ى دروست كرد.وه‌ ئه‌رنست گومان نه‌بوو كه‌ئه‌وه‌ى خه‌ڵك ده‌ڵىَ رِاستورِه‌وانه‌, ئه‌وه‌ تائێسته‌ئه‌و پیاوه‌ زیندووه‌ ده‌بینى كه‌وه‌ك رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ ده‌نگى زرِه‌زرِى تایه‌ى گالیسكه‌یه‌كیان بیست و هاواریان ده‌كرد ئه‌وه‌ ستر غادزغولدى مه‌زنه‌.
گالیسكه‌كه‌ رِوه‌و رِێگه‌یه‌كى سه‌ربه‌ره‌وخوار رِۆیشت له‌ په‌نجه‌ره‌كه‌وه‌ رِوى پیاوێكى به‌سالاَچوو دیاربوو پێست زه‌رد كه‌مێكیش چه‌ماوه‌ بوو خه‌ڵك هاوارى كرد ئه‌وه‌ لێكچوى رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌یه‌, پیاوه‌مه‌زنه‌كه‌ له‌ كۆتایدا هات. ئه‌وشته‌ى كه‌ ئه‌رسنت ى سه‌رسام كردبوو له‌ هه‌مووشتىَ زیاتر ئه‌وه‌بوو كه‌ خه‌ڵك ته‌واو برِوایان وابوو كه‌ئه‌م پیاوه‌ لێكچوه‌كه‌یه‌ كه‌قسه‌یان له‌باره‌وه‌ ئه‌كرد, وه‌رچه‌رخان


به‌غه‌مبارى برِواى به‌دۆڵو چه‌مه‌كه‌ كرد, وه‌ك ئه‌وه‌ى كه‌رِوه‌ به‌ردینه‌كه‌ بڵىَ ئه‌رنست غه‌مبارمه‌به‌ دێت مه‌ترسه‌ ئه‌و پیاوه‌ هه‌ردێت.سالاَن تێ پرِى و ئه‌رنست گه‌وره‌بوو هه‌تا بویه‌ گه‌نجێكى ته‌واو هه‌ركه‌ كارى رِۆژانه‌ى ته‌واو ئه‌بوو واعه‌وداڵ بوو بوو ده‌هات و ده‌یرِوانیه‌ رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ لاى خه‌ڵك ئاشكرابوو كه‌ رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ بۆ ئه‌و وه‌ك مامۆستایه‌ك وایه‌ ئه‌و پیاوێكى ساكار بوو وه‌ك ئه‌وكاته‌ى كه‌ دایكى چیرۆكه‌كه‌ى بۆ ده‌گێرِایه‌وه‌ ده‌ى بینى كه‌رِوه‌بىَ وێنه‌كه‌ سه‌یرى دۆڵوچه‌مه‌كه‌ ئه‌كات, سه‌رسام بوو له‌وه‌ى ئه‌و رِوه‌درۆینه‌ى كه‌ له‌و ده‌چىَ بۆچى وا دواكه‌وت ئاله‌م كاته‌دا مستر غادزغولد مردو ناشتیان ئه‌و ماڵ و سامانه‌ى كه‌وه‌ك له‌شو گیانى بوون له‌دونیا پێش مردنى نه‌ما هه‌مویان له‌سه‌ر ئه‌و رِێك كه‌وتن دواى ئه‌وه‌ى سامانه‌كه‌ى نه‌ما كه‌ئه‌م بازرگانه‌ فه‌قیره‌ وه‌ك ئه‌ونیه‌ دواى ئه‌و هه‌موقسه‌وباسه‌ى كرا له‌ورِوه‌ى له‌ شاخه‌كه‌دایه‌ وا رِێكه‌وت كورِێكى دۆڵوچه‌مه‌كه‌ بویه‌ سه‌رباز پێش چه‌ندساڵێك دواى چه‌ندین شه‌رِى گه‌وره‌ كه‌به‌شدار بوونیایدا بوویه‌ سه‌ركرده‌یه‌كى به‌ناوبانگ له‌گۆرِه‌پانى شه‌رِدا به‌وه‌
به‌ناوبانگ بوو كه‌خاوه‌نى بۆتیكى كۆنى تریشقه‌داره‌, دواى ئه‌وه‌ى كه‌ به‌سالاَچوو شه‌رِ مانددى كرد ئاشكراى كردكه‌ حه‌زى لىَ یه‌ بگه‌رِێته‌وه‌ دۆڵوچه‌مه‌كه‌یان كه‌له‌وێوه‌ ده‌رچوو به‌وهیوایه‌ى كه‌ دوارِۆژى ژیانى به‌ئارامى به‌سه‌ربه‌رێت وه‌دانیشتوانى دۆڵوچه‌مه‌كه‌ زۆر خۆشحاڵ بوون به‌گه‌رِانه‌وه‌ى سه‌ربازه‌ به‌ناوبانگه‌كه‌ به‌تایبه‌ت دواى ئه‌وه‌ى وا ده‌ركه‌وت كه‌به‌رِواڵه‌ت له‌رِووى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ ده‌چىَ.
له‌م دوایه‌دا ده‌ركه‌وتوه‌ هاوه‌لاَنى منداڵ سه‌ربازه‌كه‌ ئاماده‌بوون كه‌ بڵێن كه‌ئه‌م جه‌نه‌رِاڵه‌ هه‌مووكات له‌رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ ده‌چوو به‌لاَم ئه‌م بۆچوونه‌ هه‌رگیز به‌بیریانانه‌ده‌هات, له‌سه‌ر بناغه‌ى ئه‌م بۆچونه‌ ئه‌م چۆره‌ جولاَندنه‌ هه‌موناوچه‌كه‌ى گرتوه‌, زۆرترین كه‌س له‌وانه‌ى هه‌تا ئیسته‌ بیریان له‌وه‌نه‌كردۆته‌وه‌ كه‌سه‌یرى ده‌موچاوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ بكه‌ن. به‌لاَم ئێسته‌ زۆرترین كاتیان به‌چاو تێبرِینى رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ به‌سه‌ر ئه‌برد. بۆئه‌وه‌ى بزانن تاچ رِاده‌یه‌ك له‌گه‌ڵ جنراڵ بلود ڕنه‌سن له‌یه‌ك ده‌چن.
ئه‌و رِۆژه‌ى كه‌ جه‌نه‌رِاڵ گه‌یشته‌ ئه‌وىَ. ئه‌نست و هه‌موو دانیشتوانى ناوچه‌كه‌ كاره‌كانیان جىَ هێشت. چوون بۆ ئه‌وشوێنه‌ى كه‌به‌نیازن ئاهه‌نگه‌ گه‌وره‌كه‌ى تیابگێرِن.وابرِیار بوو كه‌سه‌ربازه‌كان


هه‌ڵسن به‌فه‌رمان ئیشێك گرتنى ناوچه‌كه‌ وه‌هه‌روه‌ها وتاره‌كان ئاماده‌كران.ئالاَكان به‌رزكرانه‌وه‌, زرمه‌ زرمى سه‌ربازه‌كان ده‌نگى دایه‌وه‌ ئاله‌م كاته‌دا ئه‌نست له‌و دووره‌وه‌ رِاوه‌ستابوو بۆ ئه‌وه‌ى به‌باشى رِوى جنراڵ ببینێت لاى كرده‌وه‌ به‌لا رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌یشه‌وه‌ نیگاكه‌ى بۆ گه‌رِاوه‌ وه‌ك هاوه‌ڵێكى بوه‌فاى كۆن له‌داستانه‌كه‌وه‌ زه‌رده‌خه‌نه‌ى بۆ ئه‌كرد, له‌توانایدابوو له‌یه‌ك كاتدا چه‌ندین ده‌نگ ببیستىَ. له‌م كاته‌دا یه‌كێكیان وتى:هه‌رعه‌ینه‌ن ده‌موچاوه‌, یه‌كێكى تریان وتى: وه‌ك یه‌كن به‌ته‌واوى ئه‌مه‌ش كارێكى به‌ ئه‌نجام گه‌یه‌نراوه‌ و سىَ هه‌م هاوارى كرد, بۆچى نا ئه‌و گه‌وره‌ترین پیاوى ئه‌م سه‌رده‌مه‌یه‌ وه‌هه‌رسروه‌تێكى تریش نین. هه‌رهه‌مان سامان رِوى وه‌رگێرِا به‌لاوه‌ كوان رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ش بینىَ, پرسیارێكى له‌خۆى كرد ئایا لێكچون له‌ننێوانیاندا هه‌یه‌ وه‌ك ئه‌وه‌ى خه‌ڵكان ئه‌یڵێن, له‌كاتێكدا ئه‌نست نه‌ى توانى ئه‌و لێكچونه‌ ببینىَ. دڵى كه‌وته‌ قسه‌و وتى مه‌ترسه‌ ئه‌نست وه‌ك ئه‌وه‌ى رِوى به‌رده‌گه‌وركه‌ بچرپێنىَ به‌گویدا, مه‌ترسه‌ ئه‌نست. هه‌ردێت. چه‌ندین ساڵ به‌ئاساین و هێوه‌رى گوزه‌رى كرد, به‌رده‌وام ئه‌نست له‌ چه‌مودۆڵه‌كه‌دا ده‌ژیائێسته‌ گه‌شتوه‌ته‌ نیوه‌ى ته‌مه‌نیه‌وه‌, ورده‌ ورده‌ وابلاَوبویه‌وه‌ له‌نێو خه‌ڵكدا كه‌ پیاوێكى باشه‌و دڵ نه‌رموو خورِه‌وشت به‌رزه‌, هه‌موو ئاواتى خۆش گوزه‌رانى خه‌ڵك بوو, رِۆژێك ناروان به‌سه‌ر هه‌مووجیهاندا به‌باش به‌هۆى ئه‌م جۆره‌ پیاوانه‌ وه‌نه‌بێت وه‌هه‌روه‌ها ده‌رودراوسێكانى ئه‌نست یان به‌پیاوێكى ئاسایى نه‌ئه‌دایه‌ قه‌ڵه‌م, ئه‌وبیرانه‌ى به‌به‌سه‌ر زمانیه‌وه‌ ده‌هاتنه‌ ده‌ره‌وه‌ به‌سه‌ر زارى هیچ كه‌س تره‌وه‌ نه‌ده‌هاته‌ ده‌ره‌وه‌ له‌گه‌ڵ تێپه‌رِ بوون رِۆژاندا, واى له‌ خه‌ڵك كرد كه‌ ئاماده‌بن به‌برِواكردن به‌وه‌ى كه‌ لێكچونێك هه‌یه‌ له‌نێوان جنراڵ(بلودندسندر)دا كه‌ رِواڵه‌تى شه‌رِى پێوه‌دیاره‌ له‌نێوان ئه‌و رِوه‌ خۆشه‌ویسته‌ى كه‌ جىَ نشینى لاته‌نیشتى شاخه‌كه‌یه‌ وه‌جارێكى تر قسه‌وباس سه‌رى هه‌ڵدا به‌لاَم ئه‌مجاره‌یان نیشانه‌ به‌وه‌ ئه‌وامه‌ لێكچونێكى گه‌وره‌ به‌ردى ئه‌كرىَ له‌گه‌ڵ رِوى به‌رده‌گه‌وركه‌ دا له‌نێوان هه‌ردووشانه‌ پانه‌كه‌یدا وه‌ك پیاوێكى ده‌وڵه‌ت به‌دى ئه‌كرا وه‌ئه‌میشكورِى دۆڵوچه‌مه‌كه‌یه‌, ئه‌ویش له‌كۆتاى ژیانى دا ئه‌ویش به‌جىَ ى هێشتوه‌ وه‌ئه‌م پیاوه‌ ده‌وڵه‌تیه‌ واى كردوه‌ له‌خه‌ڵك ئه‌گه‌ر به‌درۆش قسه‌بكات خه‌ڵك هه‌ربه‌رِاستى بزانن وه‌رِاستیش به‌نارِاست, زمان وه‌ك سێركى جادووگه‌رى بوو. ئه‌و سه‌ركه‌وتنانه‌ى كه‌ به‌خه‌یاڵدا نه‌ده‌هات بۆیان دروست كرد, خه‌ڵكى ناوچه‌كه‌یان هه‌ڵیان بژاردوو بۆ پله‌ى سه‌رۆكایه‌تى.پێش ئه‌م كاته‌ رورده‌ ورده‌ بویه‌ پیاوێكى

ناوبانگسه‌رسام بوان ئاشكرایان كرد كه‌ لێكچونێكى گه‌وره‌ به‌دى ئه‌كرىَ له‌نێوانیاندا رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌, وه‌هه‌روه‌ها كاریگه‌ریان له‌سه‌ر لێكچونه‌ به‌پله‌یه‌كى به‌رزبوو كه‌ له‌پانبودرێژى ولاَتدا به‌وه‌ ده‌ناسرا كه‌سیماى به‌رِوى پیرى ئه‌ودایه‌ قه‌ڵه‌م. ئه‌م سیما به‌رِویه‌ پیره‌ رِۆژێك له‌ رِۆژان هاته‌ بۆزیاره‌تى ئه‌و دۆڵوچه‌مه‌ى كه‌تیا له‌ دایك بوو بوو ئاماده‌كاریه‌كى باش كرا بۆ پێشوازى كردن له‌و پیاوه‌ ده‌وڵه‌تیه‌ به‌ناوبانگه‌ هه‌موخه‌ڵك له‌لێوارى شه‌قامه‌كاندا چاوه‌رِوان بوون بۆ ئه‌وه‌ى بیبینن كه‌له‌نێوانیاندا ئه‌نست بوو. له‌پرِ پیاوێكى به‌سوارى ئه‌سپه‌وه‌ بینى پله‌دارێكى سه‌ربازى و تیپێكى مۆسیقا و چه‌ندین ئالاَ ئه‌شه‌كایه‌وه‌ له‌ هه‌مولایه‌ك و ه‌ێنه‌ى ئه‌و پیاوه‌ ده‌وڵه‌تیه‌ رِوى
به‌رده‌گه‌وره‌كه‌. بۆیان ده‌ركه‌وت كه‌له‌یه‌ك ده‌چن وه‌ك براوان خه‌ڵكیش كلاَوه‌كانیان ئه‌دایه‌به‌رهه‌وا و هاواریان ئه‌كرد, ئه‌یان وت به‌خێرهاتیت ئه‌ى پیاوى مه‌زن‌ سلاَو له‌ رِواڵه‌ت ئه‌وده‌موچاوه‌ به‌ردیه‌ پیره‌.
ئه‌وانه‌ى له‌ ته‌نیشت ئه‌نسته‌وه‌ وه‌ستابوون هاواریان ئه‌كرد ئه‌وه‌تا خۆیه‌تى واهات سه‌یركه‌ن له‌دوبرا ده‌چن. له‌یه‌كه‌م نیگاوه‌ ئه‌نست واهه‌ستى ده‌كرد له‌ لێكچونێك هه‌یه‌, به‌لاَم جوامیرى له‌ رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ له‌ رِواڵه‌تى و ده‌موچاوى ئه‌م پیره‌دا وونه‌. دراوسێكه‌ى ئه‌نست واله‌ ئه‌نست ده‌كات كه‌ وه‌لاَم بداته‌وه‌ و پرسیارى كردئایا ئه‌م وێنه‌یه‌ كت و مت له‌ خۆى ناچىَ له‌وپیاوه‌ رِه‌سه‌نه‌ى پیره‌ى له‌نێوئه‌وكه‌ژه‌دا چه‌سپیوه‌. ئه‌نست وتى نه‌خێر من كه‌سێك لێكچون ده‌بینم. دراوسێكه‌ى وه‌لاَمى دایه‌وه‌ و وتى كه‌واته‌ رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ ناسینتره‌.له‌م كاته‌دا ئه‌نست لاى كرده‌وه‌ له‌لاى رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌دا به‌دڵگرانیه‌وه‌ دایه‌ خه‌یاڵیدا هات كه‌به‌هێواشى چرِپانى به‌گویدا پىَ ى وت سه‌یركه‌ من وام لیره‌ ئه‌نست من له‌تۆ زیاتر چاوه‌رِوانیم كردووه‌ و ماندوونه‌بووم هه‌تا ئێسته‌. مه‌ترسه‌. ئه‌وپیاوه‌ هه‌ردىَ سالاَن به‌خێر ده‌رِۆشت یه‌ك له‌ دواى یه‌ك هه‌تاواى لىَ هات موه‌كانى سه‌رى ئه‌نست به‌ره‌و سپه‌ بوون ده‌چوو, چرِچى ده‌موچاوى گرتبوو واده‌رئه‌كه‌وت كه‌به‌م زوانه‌ ده‌بێته‌ پیره‌پیاو, له‌كاتێكدا سالاَن ته‌مه‌نى به‌فیرِۆ نه‌رِۆشت ئه‌وبیره‌ حه‌كیمانه‌ى كه‌له‌ناو مێشكیا هه‌ڵده‌قولاَن زۆرتربوو له‌وموه‌سپیانه‌ى كه‌به‌لاچاویدا هاتبونه‌ خواره‌وه‌ هه‌ڵبه‌ستیشى بۆ رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ش هه‌ڵبه‌سن ئه‌وه‌نده‌ ناسك و كاریگه‌ربوو وه‌خت بوو كه‌ژه‌كه‌ش وه‌لاَمى بداته‌وه‌, هه‌تاواى لىَ هات ئه‌و هونراوانه‌ بگه‌نه‌لاى


ئه‌نست, هه‌ندىَ جارى دواى كۆتاى هاتن كاره‌كانى ده‌یخوێنده‌وه‌ كاتێك لاى په‌نجه‌ره‌كه‌وه‌ داده‌نیشت, كاتێك ده‌یخوێنده‌وه‌ سه‌رى بوشاخه‌كه‌ به‌رزده‌كرده‌وه‌. ده‌یوت ئاه ئه‌ى رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ ئایا ئه‌وپیاوه‌ شیاوى ئه‌وه‌نیه‌ كه‌له‌تۆبچىَ.
واده‌رئه‌كه‌وت له‌ رِووه‌كه‌ پىَ ئه‌كه‌نىَ, له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ته‌نها وشه‌یه‌كى نه‌دركاند.وارِێكه‌وت كه‌ شاعیر واوبوبیریاهات كه‌ ماوه‌یه‌كى درێژ ژیاوه‌ دورله‌ نیشتمانه‌كه‌ى هیچى ده‌رباره‌ى ئه‌نست وه‌ نه‌ده‌زانى به‌لاَم. بیرى له‌ خورِه‌وشت زۆر كردۆته‌وه‌ وه‌به‌ئاواته‌وه‌ بوو كه‌به‌دیدارى بگات, له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌دا له‌یه‌كێك له‌ رِۆژه‌كانى مانگى هاویندا گه‌یشته‌ به‌رده‌م درگاى ماڵى ئه‌نست. ته‌ماشاى كرد كه‌پیره‌ دڵ ئارامه‌كه‌ له‌وىَ یه‌ كتێب ده‌خوێنێته‌وه‌ ناوبه‌ناو سه‌یرى شاخه‌كه‌ش ده‌كات به‌خۆشه‌ویستیه‌وه‌ شاعیر وه‌لاَمى دایه‌وه‌ وتى: ئێواره‌ت باش, ده‌توانیت ئه‌و شه‌و میواندارم لێوه‌ بكه‌یت بۆ یه‌ك شه‌و, ئه‌نست وه‌لاَمى دایه‌وه‌ زۆر به‌خۆشى پێ كه‌نین گرتى و وتى: له‌وبرِوایه‌دام كه‌هه‌رگیز رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌م نه‌دیوه‌ سه‌یرى رِێبوارێك بكات به‌رِوى خۆشه‌وه‌ شاعیره‌كه‌ له‌ ته‌نیشتیه‌وه‌ دانیشت و له‌گه‌ڵ ئه‌نست دا كه‌وتنه‌ گفتوگۆ, هه‌رگیز رىَ نه‌كه‌وتووه‌ كه‌شاعیر له‌گه‌ڵ جۆرى وه‌ك ئه‌نست دابنیشێت به‌ودانایى و هه‌ست ناسكو سۆزى, له‌لایه‌كى كه‌وه‌ ئه‌نست كاریگه‌رى بیرى شاعیره‌كه‌ كارى تىَ كرد هه‌ردو بیرو هۆشیان ته‌ریب بوون له‌كاتێكدا ئه‌نست گوێى له‌شاعیره‌كه‌ گرتبوو وابه‌خه‌یاڵیدا هات كه‌رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ش به‌ره‌وپێش چه‌میوه‌ته‌وه‌ بۆ گوێ گرتنیش له‌و. چاوى برِیه‌ چاوى شاعیر و وتى: ئایا ئه‌ى میوان رِێبوارى كارمه‌ تۆكىَ ى ئاله‌م كاته‌دا شاعیر ئاماژه‌ى به‌كتێبه‌كه‌كرد كه‌ ئه‌نست ده‌یخوێنده‌وه‌ و وتى: ئایائه‌م هۆنراوانه‌ت خوێندۆته‌وه‌, له‌و برِوایه‌دام ده‌م ناسى ئه‌وه‌من دام ناون. واى له‌ئه‌نست كرد كه‌به‌ش به‌شى ده‌موچاوى ببپكنێت و رِوى وه‌رگێرِا به‌ره‌و رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ هه‌مان كات رِوى كرده‌ شاعیره‌كه‌ سه‌رى جولاَندو كه‌وته‌خه‌یاڵه‌وه‌ شاعیر پىَى وت بۆچى تۆ دڵگرانیت, ئه‌نست وه‌لاَمى دایه‌ووه‌ وتى: من هه‌موو ژیانم چاوه‌رِوانى پیاوێكى وه‌ك تۆم به‌وهیوایه‌ى كه‌ئه‌و پیاوه‌ تۆبیت. شاعیر وه‌لاَمى دایه‌وه‌ له‌و كاته‌دا زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌كى كه‌مى كرد تۆبه‌ئاواتى ئه‌وه‌ى رِێت بكه‌وىَ له‌ ده‌موچاوێك كه‌له‌ده‌موچاوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ بچێت, من له‌وپله‌ و پایه‌دا نیم كه‌له‌وبچم ئه‌نست وتى: بۆچى نا ئاماژه‌ى به‌كتێبه‌كه‌ كرد وتى ئایا شیاوى ئه‌م بیرانه‌نیت شاعیر وه‌لاَمى دایه‌وه‌ له‌تواناتاهه‌یه‌ كه‌گوێت له‌ده‌نگێك دورنیت بۆ

گورانیه‌كى ئاسمانى, به‌لاَم ژیانم ئه‌ى ئه‌نست خوشه‌ویست جیاوازه‌ له‌ هۆنراوه‌كانم هى چه‌نده‌ خه‌ونم زۆربوو به‌لاَم هه‌ربه‌ خه‌ومایه‌وه‌ هه‌ندىَ جار برِوام نیه‌ به‌هه‌ندىَ بیرى تایبه‌تى خۆم.به‌لاَم بۆچى تۆ عه‌وداڵى چاكه‌ورِاستى له‌رِوى ئه‌و ده‌موچاوه‌وه‌ ده‌مێنى كه‌له‌ كه‌ژه‌كه‌دا هه‌یه‌.
ئایام كاته‌دا شاعیر به‌دڵگرانیه‌وه‌ قسه‌ى ئه‌كرد هه‌ردو چاوى پرِبوبون له‌ فرمێسك وه‌هه‌روه‌ها چاوى ئه‌نست كه‌له‌گه‌ڵ هه‌ندىَ له‌دراوسێكانیدا قسه‌وباس بكات, هه‌ڵسا له‌گه‌ڵ شاعیردا رِوه‌و شوێنى كۆبونه‌وه‌ به‌رِىَ كه‌وتن, قۆڵیان كردبوو به‌قۆڵى یه‌كتردا و له‌وشوێنه‌وه‌ ده‌توانرا رِوى به‌رده‌ گه‌وره‌كه‌ ببینرێت.ئه‌نست ده‌ستى به‌قسه‌كردن كرد ئه‌وه‌ى له‌ بیرودڵیابوو ده‌رى برِى بۆ خه‌ڵكه‌كه‌ ووشه‌كانى به‌هێزبوون له‌به‌ر ئه‌وه‌ هاوشێوه‌ى بیرى بوون وه‌له‌پیره‌كانیش هێزێك بوو, ئاله‌م كاته‌دا شاعیر گوتى: تولاخ بوو هه‌ستى واكرد كه‌خورِه‌وشتو بونى ئه‌نست زۆر به‌رزترن له‌وهۆنراوانه‌ى ئه‌م دایناون. رِووى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ له‌دووره‌وه‌ واده‌رئه‌كه‌وت كه‌ هه‌ورێكى سپى ده‌ورى داوه‌ وه‌ك سه‌رسپیه‌كه‌ى ئه‌نست وایه‌, له‌م كاته‌دا له‌رِوى ئه‌نست دا وێنه‌یه‌ك ده‌ركه‌وت له‌بۆچونێكى بىَ وێنه‌ و كاریگه‌رى له‌سه‌ر ئاعیره‌كه‌ش بوو هه‌ردووده‌ستى بۆ ئاسمان به‌رزكرده‌وه‌وه‌ هاوارى كرد. سه‌یركه‌ن...سه‌یركه‌ن. ئه‌وه‌ ئه‌نسته‌ كتومت له‌رِوى به‌رده‌گه‌وره‌كه‌ ده‌چىَ هه‌مو خه‌ڵكه‌كه‌ ته‌ماشایان كرد ئه‌وه‌ى شاعیره‌كه‌ ده‌یڵىَ رِاسته‌, باوه‌شى كرد به‌شاعیره‌كه‌دا و هه‌ردووكیان به‌ره‌وماڵ گه‌رِانه‌وه‌.


 

salah@halabja.info